HET BELANG VAN RECHTSTAAN
Het sta-apparaat als essentieel hulpmiddel
Zitten is het nieuwe roken. Dat horen we meer en meer. Het belang van beweging en een wisselende houding, is al langer een hot item in de maatschappij.
Veel van de bewoners in Cirkant kunnen echter niet zelfstandig staan of stappen. Voor hen stelt de geneesheer-specialist soms een sta-apparaat voor. Een sta-apparaat (of sta-orthese) is een orthopedisch hulpmiddel dat mensen met een fysieke beperking ondersteunt om veilig en stabiel te kunnen staan.
En dat “staan” is veel meer dan “even rechtgezet worden”. Het is een medische noodzaak én een belangrijke investering in de levenskwaliteit van de bewoners. De kracht van het staan beïnvloedt bijna elk systeem in het menselijk lichaam op een positieve manier. We zetten de voordelen even op een rijtje:
STERKERE BOTTEN
Mensen die niet kunnen stappen, verliezen snel botmassa. Hun botten worden brozer, waardoor het risico op breuken stijgt. We praten hier over versnelde osteoporose bij langdurig rolstoelgebonden personen. Staan geeft de botten de druk die ze nodig hebben om sterk te blijven.
HET VOORKOMEN VAN VERKORTINGEN, SPASTICITEIT EN PIJN
Veel bewoners hebben te maken met spasticiteit: spieren die voortdurend te hard opspannen door schade in het zenuwstelsel. Dit zorgt voor stijfheid, pijn en een typische “opgetrokken” houding.
Staan helpt hier op verschillende manieren bij:
- Het geeft een langdurige, zachte rek aan de spieren.
- Het doorbreekt de spasticiteitscirkel (spanning → minder bewegen → nog meer spanning). Het voorkomt bijvoorbeeld spitsvoeten en verkorte hamstrings. Dit maakt het voor de zorg gemakkelijker om clienten te wassen, aan te kleden of te verhandelen.
- Het helpt het lichaam symmetrischer te blijven en voorkomt scheefgroei.
- Het vermindert het risico op contracturen (blijvende verkortingen).
Kort gezegd: staan is één van de meest effectieve manieren om spasticiteit onder controle te houden.
ONDERSTEUNING VAN DE WERKING VAN HART, LONGEN EN DARMEN
In een staande houding werken de organen beter:
- De longen kunnen zich beter vullen omdat de borstkas meer bewegingsruimte krijgt.
- De bloedcirculatie verbetert want de veneuze terugstroom wordt gestimuleerd.
- De darmen en blaas werken actiever, wat constipatie en oedeem vermindert en blaasontsteking tegen gaat. Door minder harde ontlasting of pijnlijke buikkrampen verlaagt de algemene last.
MINDER DRUKWONDEN EN ANDERE FUNCTIONELE VOORDELEN
Wie altijd zit of ligt, krijgt voortdurend druk op dezelfde plaatsen. Staan verlicht die druk en helpt zo om doorligwonden te voorkomen.
De staande houding bevordert een meer symmetrische gewichtsverdeling wat belangrijk kan zijn bij patiënten met een eenzijdige verlamming of andere asymmetrieën.
Functioneel gezien kan het sta-apparaat dienen als voorbereiding op transfers, actief staan en eventueel lopen. Het regelmatig aannemen van een rechtopstaande houding ondersteunt het herleren van motorische vaardigheden en sluit aan bij principes van neuroplasticiteit binnen de revalidatie.
GEVOEL VAN AUTONOMIE EN WELZIJN
Veel bewoners ervaren staan als een moment van “vrijheid”:
- Ze zien de wereld op ooghoogte en het gevoel van eigenwaarde wordt versterkt. Dit kan een positief effect hebben op motivatie en participatie.
- Ze kunnen beter deelnemen aan activiteiten.
- Ze voelen zich minder “vastgezet” in hun rolstoel. Dit heeft een positief effect op hun zelfbeeld en stemming.
CONCLUSIE
Het sta-apparaat is meer dan een positioneringshulpmiddel. Bij neurologische patiënten draagt het bij aan het behoud van lichamelijke functies, ondersteunt de functionele vooruitgang en heeft het een positieve invloed op het psychosociaal welbevinden. Hierdoor vormt het sta-apparaat een waardevol onderdeel van een multidisciplinaire revalidatieaanpak.
>> MEER WETEN? Neem gerust contact op met de kinesisten van OC Cirkant.